Vấn đề 8 : Cách mạng tháng Tám : Nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm. Sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và ý nghĩa lịch sử của nó


( Cứ khi nào nói đến một cuộc khởi nghĩa, một cuộc cách mạng nào đó thì “công thức” ở đây sẽ là : Nguyên nhân ( hoàn cảnh ) – Diễn biến – Kết quá – Tính chất – Ý nghĩa – Bài học kinh nghiệm J từ cái nọ rồi nó “chém” đến cái kia )



1. Cách mạng tháng Tám

· Nguyên nhân

- Khách quan: Thời cơ thuận lợi đã đến, chiến tranh thế giới thứ hai ở thời điểm kết thúc ( tháng 5-1945, phát xít Đức bị tiêu diệt; ngày 9-8-1945, Liên Xô tiến công một triệu quân Quan Đông của Nhật, ngày 14-8-1945 chính phủ Nhật tuyên bố đầu hàng. Phát xít Nhật ở Đông Dương hoang mang )

- Chủ quan : Lực lượng cách mạng đã đủ mạng để nổi dậy khởi nghĩ, giành thắng lợi.Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Việt Minh, cao trào kháng Nhật cứu nước đã phát triển mạnh mẽ, khi thời cơ đến Đảng ta đã kịp thời phát động cuộc Tổng khởi nghĩa toàn quốc.

· Diễn biến

- Từ ngày 13 đến 15-8-1945. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp quyết định chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn quốc; thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc, ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy.

- Ngày16-8-1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào nhất trí quyết định Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, đồng thời thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam ( tức là Chính phủ lâm thời sau này ).

- Chiều ngày 16-8-1946, một đội quân giải phóng do Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã từ Tân Trào về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước. Tính đến 18-8-1945 có 4 tỉnh lị giành được chính quyền: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam.

- Giành chính quyền ở Hà Nội

+ Từ sau cuộc đảo chính Nhật – Pháp, không khí cách mạng ngày càng sôi sục. Ngày 15-8-1945,mệnh lệnh khởi nghĩa về tới Hà Nội, phong trào chuẩn bị khởi nghĩa rất khẩn trương với nhiều hình thức: diễn thuyết công khai, truyền đơn, biểu ngữ. Chiều 17-8-1945 ta đã biển cuộc mít tinh của Tổng hội viên chức ( thân Nhật ) thành cuộc mít tinh ủng hộ Việt Minh.

+ Ngày 19-8-1945, một cuộc mít tinh lớn diễn ra ở Nhà hát lớn, sau đó nhanh chóng chuyển thành biểu tình đánh chiếm các công sở địch. Cuộc khởi nghĩa ở Thủ đô đã thắng lợi.

- Trong các ngày 23-8-1945 và 25-8-1945, chính quyền cách mạng đã được thành lập trong cả nước. Bộ máy nhà nước đế quốc phong kiến tan rã, nhanh chóng đầu hàng cách mạng, vua Bảo Đại thoái vị. Như vậy là Cách mạng tháng Tám đã thành công trong toàn quốc tương đối nhanh chóng và ít đổ máu.


· Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm

- Ý nghĩa

+ Đối với dân tộc : Cách mạng tháng Tám là một sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam . Nó đã phá tan hai tầng xiếng xích nô lệ của thực dân Pháp kéo dài hơn 80 năm và của phát xít Nhật, đồng thời nó còn lật nhào cả chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại ngót ngàn năm. Nước ta trở thành một nước độc lập, nhân dân ta từ địa vị nô lệ trở thành người chủ nước nhà.

+ Đối với quốc tế : Đây là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhược tiểu đã giải phóng khỏi ách đế quốc thực dân. Đồng thời nó cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh cả nhân dân các nước thuộc địa trên thế giới, đặc biệt là châu Á và châu Phi.

- Bài học kinh nghiệm

+ Đảng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, tập hợp mọi lực lượng trong mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi dựa trên cơ sở công nông liên minh.

+ Triệt để lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ địch, tập trung mũi nhọn cách mạng vào kẻ thù cụ thể trước mắt.

+ Thấu suốt tư tưởng cách mạng bạo lực, kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị; kết hợp khởi nghĩa ở nông thông với khởi nghĩa ở thành thị giành chính quyền.

+Tích cực chuẩn bị, chớp thời cơ , dũng cảm phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền.

- Nguyên nhân thắng lợi

+ Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước sâu xa, vì vậy khi Đảng Cộng sản Đông Dương và mặt trận Việt Minh phất cao ngọn cờ cứu nước thì mọi người hăng hái tư tưởng, nhất tề xông lên hưởng ứng.

+ Có sự lãnh đạo tài tình, đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

+ Có điều kiện thuận lợi, cơ hội ngàn năm có một và sự nắm bắt thời cơ rất kịp thời của Đảng.

Có thể bạn quan tâm

Thông báo & Quảng Cáo

biểu thuế 2014